(AKT)-Thế giới ngày càng thu nhỏ khi các hệ thống thông tin liên lạc ngày càng phát triển và phức tạp. Quá trình trao đổi thông tin diễn ra nhanh chóng nhằm mục đích cải thiện văn hóa, các mối quan hệ và hỗ trợ các mục đích cho cá nhân hay một tập thể. Đây là lý do vì sao lại xuất hiện các dịch giả và các phiên dịch viên.
Những thay đổi trong các lĩnh vực khác nhau của xã hội như công nghệ và giáo dục nhất thiết phải có một hệ thống giáo dục. Đào tạo phiên dịch  là một nhiệm vụ quan trọng, vì nó chính là cầu nối từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác nhưng vẫn giữ được nội dung. Nhiệm vụ của phiên dịch viên là chất xúc tác cho người sử dụng ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ dịch tương tác với nhau. Câu hỏi đặt ra là: “Để phát triển việc dịch thuật, cần có những kĩ năng gì? Làm thể nào để trở thành một phiên dịch viên giỏi
Bước đầu tiên là đọc và phân tích nhiều bản dịch với nhiều loại văn bản khác nhau vì dịch thuật đòi hỏi các kiến thức chuyên sâu, đa lĩnh vực.
Một người dịch tốt là một người có kiến thức toàn diện cả về ngôn ngữ chuyển ngữ và cả ngôn ngữ mẹ đẻ. Người dịch nên đọc các thể loại từ nhiều nguồn khác nhau bao gồm văn xuôi, báo, tạp chí, quảng cáo, thông báo, hướng dẫn…. Đọc chuyên ngành cũng được đề nghị: đọc các bài báo xuất bản gần đây và các tạp chí về lý thuyết và thực tế của bản dịch. Các bài viết sẽ không chỉ cải thiện kỹ năng đọc mà còn cung cấp các kiến thức sẽ được áp dụng khi dịch.
dich
“Viết” là một trong những kỹ năng cũng quan trọng không kém, đây còn là công việc chính của một dịch giả. Người viết nên quen thuộc với nhiều phong cách viết, các kỹ thuật, nguyên tắc biên tập và dấu chấm câu cho cả hai ngôn ngữ.
Hơn nữa, “một đôi tai nghe tốt” cũng đóng vai trò quan trọng, tức là họ phải để ý và ghi nhớ các thành ngữ, từ vựng cụ thể để lưu trữ vào tâm trí của họ và đây là vốn từ được sử dụng trong ngữ cảnh thực tế.
Một trong những điểm quan trọng nhất trong dịch thuật đó chính là sự hiểu biết về vấn đề đang dịch trong khuôn khổ truyền tải sang một ngôn ngữ khác. Để phát triển sự hiểu biết này, người dịch cần phải nhận thức được sự khác nhau về văn hóa cũng như về chiến lược giữa ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ dịch. Do đó, cấu trúc bí ẩn của văn bản gốc phải được phát hiện thông qua việc sử dụng các chiến lược khác nhau của người phiên dịch.
Bối cảnh xã hội trong dịch một văn bản có thể là một yếu tố quan trọng hơn thể loại của nó. Các hành động dịch thuật diễn ra trong bối cảnh văn hóa xã hội. Do đó, người dịch cần phải nắm được tình hình xã hội, phong tục, văn hóa và sự phân tầng xã hội của cả hai ngôn ngữ.
Một trong những kĩ năng  mà người dịch cần có đó là khả năng tra cứu từ điển, không phải ai cũng biết cách sử dụng từ điển thích hợp. Từ ngữ có ý nghĩa khác nhau trong những bối cảnh khác nhau, và từ điển đơn ngữ thường có giá trị tối đa trong vấn đề này, người dịch cần có thói quen tra cứu và phân tích thường xuyên các từ ngữ mà mình thường sử dụng để trang bị cho mình vốn từ ngữ sẽ dùng ứng phó với tình hình thực tế.
Trong vô vàn những lĩnh vực khác nhau, người dịch cũng cần chọn cho mình một lĩnh vực cụ thể để theo đuổi và phát triển, đây là cách giúp họ ngày càng trở nên quen thuộc với kiến thức, cách suy nghĩ, ngôn từ, phong cách của vấn đề đang muốn chuyển ngữ.
Tóm lại, để trở thành một người dịch tốt đòi hỏi một sự đầu tư đáng kể cả ngôn ngữ nguồn lẫn ngôn ngữ chuyển ngữ. Đó là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất đòi hỏi người dịch phải chuyển đổi một cách an toàn và trung thực giữa hai ngôn ngữ. Và phần khó khăn nhất cho cuộc hành trình chính là “Bạn chọn phương pháp học như thế nào? Và ai sẽ là người mang lại cho bạn những phương pháp học và cách phát triển hiệu quả?”

Để trở thành một phiên dịch viên giỏi


(AKT)-Thế giới ngày càng thu nhỏ khi các hệ thống thông tin liên lạc ngày càng phát triển và phức tạp. Quá trình trao đổi thông tin diễn ra nhanh chóng nhằm mục đích cải thiện văn hóa, các mối quan hệ và hỗ trợ các mục đích cho cá nhân hay một tập thể. Đây là lý do vì sao lại xuất hiện các dịch giả và các phiên dịch viên.
Những thay đổi trong các lĩnh vực khác nhau của xã hội như công nghệ và giáo dục nhất thiết phải có một hệ thống giáo dục. Đào tạo phiên dịch  là một nhiệm vụ quan trọng, vì nó chính là cầu nối từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác nhưng vẫn giữ được nội dung. Nhiệm vụ của phiên dịch viên là chất xúc tác cho người sử dụng ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ dịch tương tác với nhau. Câu hỏi đặt ra là: “Để phát triển việc dịch thuật, cần có những kĩ năng gì? Làm thể nào để trở thành một phiên dịch viên giỏi
Bước đầu tiên là đọc và phân tích nhiều bản dịch với nhiều loại văn bản khác nhau vì dịch thuật đòi hỏi các kiến thức chuyên sâu, đa lĩnh vực.
Một người dịch tốt là một người có kiến thức toàn diện cả về ngôn ngữ chuyển ngữ và cả ngôn ngữ mẹ đẻ. Người dịch nên đọc các thể loại từ nhiều nguồn khác nhau bao gồm văn xuôi, báo, tạp chí, quảng cáo, thông báo, hướng dẫn…. Đọc chuyên ngành cũng được đề nghị: đọc các bài báo xuất bản gần đây và các tạp chí về lý thuyết và thực tế của bản dịch. Các bài viết sẽ không chỉ cải thiện kỹ năng đọc mà còn cung cấp các kiến thức sẽ được áp dụng khi dịch.
dich
“Viết” là một trong những kỹ năng cũng quan trọng không kém, đây còn là công việc chính của một dịch giả. Người viết nên quen thuộc với nhiều phong cách viết, các kỹ thuật, nguyên tắc biên tập và dấu chấm câu cho cả hai ngôn ngữ.
Hơn nữa, “một đôi tai nghe tốt” cũng đóng vai trò quan trọng, tức là họ phải để ý và ghi nhớ các thành ngữ, từ vựng cụ thể để lưu trữ vào tâm trí của họ và đây là vốn từ được sử dụng trong ngữ cảnh thực tế.
Một trong những điểm quan trọng nhất trong dịch thuật đó chính là sự hiểu biết về vấn đề đang dịch trong khuôn khổ truyền tải sang một ngôn ngữ khác. Để phát triển sự hiểu biết này, người dịch cần phải nhận thức được sự khác nhau về văn hóa cũng như về chiến lược giữa ngôn ngữ nguồn và ngôn ngữ dịch. Do đó, cấu trúc bí ẩn của văn bản gốc phải được phát hiện thông qua việc sử dụng các chiến lược khác nhau của người phiên dịch.
Bối cảnh xã hội trong dịch một văn bản có thể là một yếu tố quan trọng hơn thể loại của nó. Các hành động dịch thuật diễn ra trong bối cảnh văn hóa xã hội. Do đó, người dịch cần phải nắm được tình hình xã hội, phong tục, văn hóa và sự phân tầng xã hội của cả hai ngôn ngữ.
Một trong những kĩ năng  mà người dịch cần có đó là khả năng tra cứu từ điển, không phải ai cũng biết cách sử dụng từ điển thích hợp. Từ ngữ có ý nghĩa khác nhau trong những bối cảnh khác nhau, và từ điển đơn ngữ thường có giá trị tối đa trong vấn đề này, người dịch cần có thói quen tra cứu và phân tích thường xuyên các từ ngữ mà mình thường sử dụng để trang bị cho mình vốn từ ngữ sẽ dùng ứng phó với tình hình thực tế.
Trong vô vàn những lĩnh vực khác nhau, người dịch cũng cần chọn cho mình một lĩnh vực cụ thể để theo đuổi và phát triển, đây là cách giúp họ ngày càng trở nên quen thuộc với kiến thức, cách suy nghĩ, ngôn từ, phong cách của vấn đề đang muốn chuyển ngữ.
Tóm lại, để trở thành một người dịch tốt đòi hỏi một sự đầu tư đáng kể cả ngôn ngữ nguồn lẫn ngôn ngữ chuyển ngữ. Đó là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất đòi hỏi người dịch phải chuyển đổi một cách an toàn và trung thực giữa hai ngôn ngữ. Và phần khó khăn nhất cho cuộc hành trình chính là “Bạn chọn phương pháp học như thế nào? Và ai sẽ là người mang lại cho bạn những phương pháp học và cách phát triển hiệu quả?”
Đọc thêm..

Phiên dịch viên thủ ngữ (ngôn ngữ ký hiệu) cho Melodifestivalen (cuộc thi âm nhạc hàng năm tại Thụy Điển phát sóng trên Hệ thống truyền hình toàn châu Âu Eurovision), Tommy Krångh, đã truyền tải thông tin hết sức chính xác. 

Những lời dịch các ca khúc nhạc Pop của anh trong cuộc thi hết sức ấn tượng; chúng rất có hồn, giàu biểu cảm. Qua phần chuyển ngữ xuất sắc của Tommy, chúng ta có cơ hội được tiếp xúc và học hỏi một phương pháp dịch thuật thủ ngữ hết sức sáng tạo, mang đến những ý niệm mới về hoạt động dịch thuật ngôn ngữ ký hiệu.


Tìm hiểu thêm thông tin về Tommy Krångh tại đây.




Tommy Krångh chuyển ngữ xuất sắc ngôn ngữ ký hiệu tại Melodifestivalen


Phiên dịch viên thủ ngữ (ngôn ngữ ký hiệu) cho Melodifestivalen (cuộc thi âm nhạc hàng năm tại Thụy Điển phát sóng trên Hệ thống truyền hình toàn châu Âu Eurovision), Tommy Krångh, đã truyền tải thông tin hết sức chính xác. 

Những lời dịch các ca khúc nhạc Pop của anh trong cuộc thi hết sức ấn tượng; chúng rất có hồn, giàu biểu cảm. Qua phần chuyển ngữ xuất sắc của Tommy, chúng ta có cơ hội được tiếp xúc và học hỏi một phương pháp dịch thuật thủ ngữ hết sức sáng tạo, mang đến những ý niệm mới về hoạt động dịch thuật ngôn ngữ ký hiệu.


Tìm hiểu thêm thông tin về Tommy Krångh tại đây.




Đọc thêm..

Tối 31/01/2015, tại Quảng trường Hồ Chí Minh (TP.Vinh, Nghệ An) đã diễn ra Lễ Vinh danh và đón bằng Di sản Văn hóa phi vật thể nhân loại cho dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Đây là sự ghi nhận của UNESCO dành cho dân ca Ví, Giặm, là niềm vinh dự, tự hào không chỉ của nhân dân hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh mà là của nhân dân cả nước. Hơn thế nữa, dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đã thực sự trở thành một phần của di sản văn hóa nhân loại, công tác bảo tồn và phát triển cũng được chú trọng đặc biệt.



Nhân sự kiện này, dưới lăng kính dịch thuật, chúng ta cũng có cơ sở để ghi nhận tên gọi tiếng Anh của loại hình nghệ thuật đặc sắc và giàu truyền thống này như một phương án dịch chuẩn dựa trên chính nội dung Bằng Di sản Văn hóa phi vật thể nhân loại cho Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, đó là Ví and Dặm Folk Songs of Nghệ Tĩnh

Dù hiện trong giới dịch giả và các nhà ngôn ngữ học vẫn còn những tranh luận không ngớt về việc chuẩn hóa phương án dịch tiếng Việt, nhất là lựa chọn để dấu hay bỏ dấu tiếng Việt khi dịch tên riêng, những văn bản chính thức của các tổ chức quốc tế như thế này vẫn là những nguồn tham khảo phương án dịch hữu dụng nhất, rất đáng để lưu trữ vào kho từ điển ngôn ngữ dịch.

Vừa qua, việc lạm dụng các công cụ hỗ trợ dịch thuật thiếu độ tin cậy hoặc những hạn chế về kiến thức ngôn ngữ học đã gây nên biết bao thảm họa dịch thuật mà chính những người dịch cũng không ý thức được những hệ lụy của nó. Chính vì vậy, bài viết ngắn này nhằm mục đích nhắc nhở các biên dịch viên phải cẩn trọng khi tra cứu các nguồn tư liệu tham khảo và gợi ý một phương án dịch đã được ghi nhận:

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh = Ví and Dặm Folk Songs of Nghệ Tĩnh


Phương án dịch cho "Dân Ca Ví, Dặm"


Tối 31/01/2015, tại Quảng trường Hồ Chí Minh (TP.Vinh, Nghệ An) đã diễn ra Lễ Vinh danh và đón bằng Di sản Văn hóa phi vật thể nhân loại cho dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Đây là sự ghi nhận của UNESCO dành cho dân ca Ví, Giặm, là niềm vinh dự, tự hào không chỉ của nhân dân hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh mà là của nhân dân cả nước. Hơn thế nữa, dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đã thực sự trở thành một phần của di sản văn hóa nhân loại, công tác bảo tồn và phát triển cũng được chú trọng đặc biệt.



Nhân sự kiện này, dưới lăng kính dịch thuật, chúng ta cũng có cơ sở để ghi nhận tên gọi tiếng Anh của loại hình nghệ thuật đặc sắc và giàu truyền thống này như một phương án dịch chuẩn dựa trên chính nội dung Bằng Di sản Văn hóa phi vật thể nhân loại cho Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, đó là Ví and Dặm Folk Songs of Nghệ Tĩnh

Dù hiện trong giới dịch giả và các nhà ngôn ngữ học vẫn còn những tranh luận không ngớt về việc chuẩn hóa phương án dịch tiếng Việt, nhất là lựa chọn để dấu hay bỏ dấu tiếng Việt khi dịch tên riêng, những văn bản chính thức của các tổ chức quốc tế như thế này vẫn là những nguồn tham khảo phương án dịch hữu dụng nhất, rất đáng để lưu trữ vào kho từ điển ngôn ngữ dịch.

Vừa qua, việc lạm dụng các công cụ hỗ trợ dịch thuật thiếu độ tin cậy hoặc những hạn chế về kiến thức ngôn ngữ học đã gây nên biết bao thảm họa dịch thuật mà chính những người dịch cũng không ý thức được những hệ lụy của nó. Chính vì vậy, bài viết ngắn này nhằm mục đích nhắc nhở các biên dịch viên phải cẩn trọng khi tra cứu các nguồn tư liệu tham khảo và gợi ý một phương án dịch đã được ghi nhận:

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh = Ví and Dặm Folk Songs of Nghệ Tĩnh


Đọc thêm..
Các biên dịch viên thường hay đọc sách. Nếu không, có lẽ họ thật khó để có thể trở thành một biên dịch viên chuyên nghiệp. "Đọc cho vui" cũng được, nhưng đôi khi "đọc vì mục tiêu phát triển nghề nghiệp" thì hay hơn. Nhưng các biên dịch viên phải đọc gì đây? Trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin giới thiệu 6 cuốn sách hữu ích cho các bạn đồng nghiệp tham khảo để "gối đầu giường".

Các biên dịch viên cần đầu tư nhiều thời gian vào việc đọc sách
1. How to Succeed as a Freelance Translator
Một cuốn sách hay cho bất cứ ai bắt đầu khởi nghiệp với vai trò một biên dịch viên tự do (freelance translator), How to Succeed as a Freelance Translator của Corinne McKay dẫn bạn qua nhiều chủ đề quan trọng khác nhau như làm thế nào để khởi đầu và phát triển kinh doanh, bố trí văn phòng làm việc, định giá và còn nhiều, nhiều nội dung khác nữa. Thêm vào đó, cuốn sách cũng là nguồn tham khảo các mẹo nghề và các thông tin liên quan đến hoạt động dịch thuật.
2. The Entrepreneurial Linguist
Toàn diện và có phạm vi nghiên cứu rộng hơn cuốn sách của Corinne một chút, The Entrepreneurial Linguist của Judy và Dagmar Jenner bao hàm nhiều nội dung How to Succeed as a Freelance Translator đồng thời đề cập với số trang nhiều hơn và tính chuyên môn cao hơn. Chủ yếu đưa ra các mẹo nghề và các ý kiến giúp bạn xây dựng và phát triển kinh doanh dịch vụ dịch thuật. The Entrepreneurial Linguist là một cuốn sách phải đọc đối với bất cứ ai muốn nâng hoạt động kinh doanh dịch vụ cá nhân của mình lên một tầm cao mới.

3. Is That a Fish in Your Ear?
Như một góc nhìn thú vị về dịch thuật nói chung, Is That a Fish in Your Ear? của David Bellos  không trực tiếp hướng đến các kỹ năng phát triển nghề nghiệp như một vài cuốn sách liệt kê ở đây nhưng nó rất đáng để bạn phải suy ngẫm. Bắt đầu với một câu hỏi cơ bản – ‘Thế nào là một bản dịch?’ – cuốn sách đả đụng đến rất nhiều các vấn đề khác nhau (và thường mang tính giải trí) mà các biên dịch viên cần phải nắm được – cũng là một cuốn sách đáng mua đối với các độc giả khác (không chỉ cho các biên dịch viên chuyên nghiệp) bởi cuốn sách được viết cho phạm vi độc giả tương đối rộng.

4. Translation as a Profession
Một cuốn sách lớn dành cho cả những người mới vào nghề lẫn những người gạo cội, Translation as a Profession của Roger Chriss cung cấp những thông tin hữu ích cho biên dịch viên muốn tiến xa trong bước đường sự nghiệp.

5. The Translator’s Handbook
Đây là một cuốn sách cũ – xuất bản lần đầu tiên năm 1996 – hiện giờ là tái bản lần thứ 8.  Nội dung tiêu đề ám chỉ rằng cuốn sách chứa đựng thông tin về cách dịch nhưng thực ra đó không phải là nội dung chính nó đề cập. Vì vậy khi đọc đừng sa đà vào ý nghĩa bên ngoài của tiêu đề đó. Thay vào đó, The Translator’s Handbook của Morry Sofer thiên về tổng quan bộ môn dịch thuật, phát triển nghề nghiệp và hơn hết là các nguồn thông tin hữu ích. 

6. Mox’s Illustrated Guide to Freelance Translation
Không có cuốn sách viết về dịch thuật nào lại cho cảm giác vui thú khi đọc hơn cuốn sách này. Mox là một nhân vật hoạt hình hư cấu như đặc trưng của những biên dịch viên tự do vậy - học thức cao, chăm chỉ làm việc, chật vật với mức lương tối thiểu, bị bạn bè, gia đình, và hàng xóm hiểu lầm. Cuốn sách được viết bởi Alejandro Moreno-Ramos và có trên trang web của ông

© Biên dịch viên Đặng Thành Công
Trợ lý giám đốc, Công ty Dịch Thuật Chất Lượng Cao
Chủ bút, Đọc Truyện Tranh-Học Tiếng Anh
Chủ bút, Blog Dịch Thuật

6 Cuốn Sách Các Biên Dịch Viên Nên Đọc

Các biên dịch viên thường hay đọc sách. Nếu không, có lẽ họ thật khó để có thể trở thành một biên dịch viên chuyên nghiệp. "Đọc cho vui" cũng được, nhưng đôi khi "đọc vì mục tiêu phát triển nghề nghiệp" thì hay hơn. Nhưng các biên dịch viên phải đọc gì đây? Trong khuôn khổ bài viết này, tôi xin giới thiệu 6 cuốn sách hữu ích cho các bạn đồng nghiệp tham khảo để "gối đầu giường".

Các biên dịch viên cần đầu tư nhiều thời gian vào việc đọc sách
1. How to Succeed as a Freelance Translator
Một cuốn sách hay cho bất cứ ai bắt đầu khởi nghiệp với vai trò một biên dịch viên tự do (freelance translator), How to Succeed as a Freelance Translator của Corinne McKay dẫn bạn qua nhiều chủ đề quan trọng khác nhau như làm thế nào để khởi đầu và phát triển kinh doanh, bố trí văn phòng làm việc, định giá và còn nhiều, nhiều nội dung khác nữa. Thêm vào đó, cuốn sách cũng là nguồn tham khảo các mẹo nghề và các thông tin liên quan đến hoạt động dịch thuật.
2. The Entrepreneurial Linguist
Toàn diện và có phạm vi nghiên cứu rộng hơn cuốn sách của Corinne một chút, The Entrepreneurial Linguist của Judy và Dagmar Jenner bao hàm nhiều nội dung How to Succeed as a Freelance Translator đồng thời đề cập với số trang nhiều hơn và tính chuyên môn cao hơn. Chủ yếu đưa ra các mẹo nghề và các ý kiến giúp bạn xây dựng và phát triển kinh doanh dịch vụ dịch thuật. The Entrepreneurial Linguist là một cuốn sách phải đọc đối với bất cứ ai muốn nâng hoạt động kinh doanh dịch vụ cá nhân của mình lên một tầm cao mới.

3. Is That a Fish in Your Ear?
Như một góc nhìn thú vị về dịch thuật nói chung, Is That a Fish in Your Ear? của David Bellos  không trực tiếp hướng đến các kỹ năng phát triển nghề nghiệp như một vài cuốn sách liệt kê ở đây nhưng nó rất đáng để bạn phải suy ngẫm. Bắt đầu với một câu hỏi cơ bản – ‘Thế nào là một bản dịch?’ – cuốn sách đả đụng đến rất nhiều các vấn đề khác nhau (và thường mang tính giải trí) mà các biên dịch viên cần phải nắm được – cũng là một cuốn sách đáng mua đối với các độc giả khác (không chỉ cho các biên dịch viên chuyên nghiệp) bởi cuốn sách được viết cho phạm vi độc giả tương đối rộng.

4. Translation as a Profession
Một cuốn sách lớn dành cho cả những người mới vào nghề lẫn những người gạo cội, Translation as a Profession của Roger Chriss cung cấp những thông tin hữu ích cho biên dịch viên muốn tiến xa trong bước đường sự nghiệp.

5. The Translator’s Handbook
Đây là một cuốn sách cũ – xuất bản lần đầu tiên năm 1996 – hiện giờ là tái bản lần thứ 8.  Nội dung tiêu đề ám chỉ rằng cuốn sách chứa đựng thông tin về cách dịch nhưng thực ra đó không phải là nội dung chính nó đề cập. Vì vậy khi đọc đừng sa đà vào ý nghĩa bên ngoài của tiêu đề đó. Thay vào đó, The Translator’s Handbook của Morry Sofer thiên về tổng quan bộ môn dịch thuật, phát triển nghề nghiệp và hơn hết là các nguồn thông tin hữu ích. 

6. Mox’s Illustrated Guide to Freelance Translation
Không có cuốn sách viết về dịch thuật nào lại cho cảm giác vui thú khi đọc hơn cuốn sách này. Mox là một nhân vật hoạt hình hư cấu như đặc trưng của những biên dịch viên tự do vậy - học thức cao, chăm chỉ làm việc, chật vật với mức lương tối thiểu, bị bạn bè, gia đình, và hàng xóm hiểu lầm. Cuốn sách được viết bởi Alejandro Moreno-Ramos và có trên trang web của ông

© Biên dịch viên Đặng Thành Công
Trợ lý giám đốc, Công ty Dịch Thuật Chất Lượng Cao
Chủ bút, Đọc Truyện Tranh-Học Tiếng Anh
Chủ bút, Blog Dịch Thuật
Đọc thêm..
Tôi tự biết mình chưa xứng tầm một chuyên gia trong lĩnh vực của mình, và cũng không giỏi phán xét hoặc đưa ra những lời khuyên, nhưng trong quá trình làm việc tôi luôn cố gắng quan sát mọi thứ và rút ra những kinh nghiệm, hơn thế, đặc biệt "nhạy cảm" với những sai lầm. Bản thân tôi là một người đang khởi nghiệp và cũng làm việc với rất nhiều biên dịch viên mới bước vào nghề (trong đó có cả các bạn sinh viên còn đang ngồi trên ghế nhà trường). Tôi đã dõi theo công việc của mọi người một vài tháng, thậm chí cả năm, đôi khi rảnh rỗi, tôi còn chuyện trò với họ-những người tôi luôn cho là đồng nghiệp. Trong số đó, có một số người coi công việc của mình là công việc của một biên dịch viên chuyên nghiệp, của một biên dịch viên tự do, thậm chí là một dịch giả, còn một số ít cứ đơn giản là "người dịch" và không suy nghĩ quá nhiều về những chuyện ngoài lề và có những người rất thành công trong khi những người khác thì không. 
                             

Thất bại là điều thường thấy và các biên dịch viên tự do phải học cách đương đầu với nó
Qua những trải nghiệm của tôi cùng nguồn tư liệu nghiên cứu và lĩnh hội được, nghĩ đến những người mới làm nghề và những sinh viên làm dịch thuật, trong khuôn khổ bài viết này tôi muốn chỉ ra những cạm bẫy chết người có thể gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng cho những ai đang bắt đầu tung ra những gói dịch vụ đầu tiên của mình.Tôi tin chắc rằng những người đọc bài viết này cũng sẽ gom góp được những mẹo nghề nho nhỏ và những câu chuyện thú vị để bổ sung vào kho tàng kinh nghiệm thực tế của mình! 
  • Hi vọng nhận lại quá nhiều từ những nỗ lực marketing quá đơn điệu và thiếu tích cực. Tôi đã gặp rất nhiều câu hỏi của những biên dịch viên tự do mới vào nghề cảm thấy chán nản "không hiểu tại sao họ đã ứng tuyển tới hơn 30 công ty dịch thuật mà chẳng nhận được một đơn hàng dịch nào".  Tôi biết, nói ra điều này có thể làm các bạn thấy chán nản hơn nữa nhưng sự thật là trong suốt 1 năm khởi nghiệp này, tôi đã ứng tuyển tới hàng trăm công ty dịch thuật, công ty tư nhân ngoài ngành dịch thuật và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác nhau. Sau đó, tôi lại tiếp tục gửi đi biết bao nhiêu bức thư nhắc hỏi họ về việc hồi âm hoặc có những câu chuyện sâu sắc hơn với những đơn vị có những lời phúc đáp tích cực, cảm ơn họ đã quan tâm và để cho họ biết rằng tôi đủ năng lực và rất thiện chí cộng tác cùng họ trong tương lai.
  • Hi vọng giai đoạn khởi nghiệp diễn ra nhanh hơn so với thực tế yêu cầu. Tôi nghĩ 6 tháng là khoảng thời tối thiểu cho niềm hi vọng đó - 2 tháng để tìm kiếm công việc, 2 tháng để thực hiện công việc và 2 tháng để đảm bảo nguồn thu nhập. Một năm có lẽ là khoảng thời gian lý tưởng hơn và tôi nghĩ rằng phần lớn các biên dịch viên tự do sẽ vươn lên như "diều gặp gió" sau khoảng 3 năm làm việc cần mẫn.
  • Có kỹ năng ngôn ngữ kém. Thật khó để phát triển toàn diện năng lực ngôn ngữ và vốn văn hóa cần thiết cho một biên dịch viên chuyên nghiệp mà không dành ra ít nhất 1 năm để nghiên cứu sâu hơn về cặp ngôn ngữ anh ta định làm việc và sự yếu kém về ngôn ngữ cũng như vốn văn hóa, thậm chí kiến thức chuyên ngành sẽ sớm giết chết sự nghiệp của anh ta, không thì cũng ghìm chân anh ta thêm một khoảng thời gian dài ở giai đoạn khởi đầu.
  • Không chịu "xuất đầu lộ diện". Có thể bạn là người không giỏi giao tiếp với người lạ, bạn không muốn ai đó tìm thấy địa chỉ của bạn trên mạng hoặc bạn thấy phiền hà, thậm chí mệt mỏi với việc giao tiếp online. Nhưng có một sự thật hết sức đơn giản khi làm việc tự do mà bạn phải công nhận, đó là nếu họ không biết bạn ở đâu, họ không thể thuê bạn; họ càng không thể giao việc cho bạn nếu họ không biết bạn là ai. Do vậy, dù là mặt đối mặt hay trực tuyến, hoặc cả hai, bạn phải trú trọng giao tiếp thay vì giấu mình ở một nơi nào đó.
  • Mắc kẹt trong đống việc làm giá rẻ nhạt nhẽo. Hầu hết những người mới vào nghề đều không định giá rõ ràng cho các gói dịch vụ của mình dẫn đến việc đôi khi không được nhận thù lao tương xứng, dẫu sao, có việc mà làm vẫn còn hơn không, và bạn phải bắt đầu góp sức tận tình cho một nơi nào đó nếu muốn chen chân vào ngành công nghiệp mới này. Nhiều người làm tự do nghĩ rằng sau một vài tháng/năm, họ sẽ tiếp cận những khách hàng "chịu chơi" hơn. Nhưng nếu bạn đang dịch 10 tiếng/ngày mà chỉ đủ ăn thôi thì cũng phải rất lâu nữa mới tiến tới được mục tiêu ấy, vì vậy bạn không có cách nào khác là phải gắn bó với mức thù lao hiện tại.
  • Tiếp tục từ chối nhận quá nhiều việc. Có một người làm tự do đã từng nói rằng trở thành một người tự quản lý và kinh doanh có nghĩa là làm việc 60 tiếng/tuần cho chính mình để không phải làm việc 40 tiếng/ tuần cho một người/đơn vị nào khác. Tôi là người tin rằng chúng ta nên tránh suốt đời phải làm việc ngoài giờ nhưng bản chất của câu nói ấy đa phần là đúng.Khi trao đổi về vấn đề này, nhiều người cho rằng ý tưởng ấy nghe chừng rất hấp dẫn nhưng có vẻ như bày ra "rất nhiều việc để làm". Tất nhiên! Rất nhiều việc. Nhưng tôi thích gom tất cả "cái sự nhiều" ấy vào kho dự án của mình còn hơn là để chúng lọt vào tay những người khác.

Tại sao một số biên dịch viên tự do lại thất bại?

Tôi tự biết mình chưa xứng tầm một chuyên gia trong lĩnh vực của mình, và cũng không giỏi phán xét hoặc đưa ra những lời khuyên, nhưng trong quá trình làm việc tôi luôn cố gắng quan sát mọi thứ và rút ra những kinh nghiệm, hơn thế, đặc biệt "nhạy cảm" với những sai lầm. Bản thân tôi là một người đang khởi nghiệp và cũng làm việc với rất nhiều biên dịch viên mới bước vào nghề (trong đó có cả các bạn sinh viên còn đang ngồi trên ghế nhà trường). Tôi đã dõi theo công việc của mọi người một vài tháng, thậm chí cả năm, đôi khi rảnh rỗi, tôi còn chuyện trò với họ-những người tôi luôn cho là đồng nghiệp. Trong số đó, có một số người coi công việc của mình là công việc của một biên dịch viên chuyên nghiệp, của một biên dịch viên tự do, thậm chí là một dịch giả, còn một số ít cứ đơn giản là "người dịch" và không suy nghĩ quá nhiều về những chuyện ngoài lề và có những người rất thành công trong khi những người khác thì không. 
                             

Thất bại là điều thường thấy và các biên dịch viên tự do phải học cách đương đầu với nó
Qua những trải nghiệm của tôi cùng nguồn tư liệu nghiên cứu và lĩnh hội được, nghĩ đến những người mới làm nghề và những sinh viên làm dịch thuật, trong khuôn khổ bài viết này tôi muốn chỉ ra những cạm bẫy chết người có thể gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng cho những ai đang bắt đầu tung ra những gói dịch vụ đầu tiên của mình.Tôi tin chắc rằng những người đọc bài viết này cũng sẽ gom góp được những mẹo nghề nho nhỏ và những câu chuyện thú vị để bổ sung vào kho tàng kinh nghiệm thực tế của mình! 
  • Hi vọng nhận lại quá nhiều từ những nỗ lực marketing quá đơn điệu và thiếu tích cực. Tôi đã gặp rất nhiều câu hỏi của những biên dịch viên tự do mới vào nghề cảm thấy chán nản "không hiểu tại sao họ đã ứng tuyển tới hơn 30 công ty dịch thuật mà chẳng nhận được một đơn hàng dịch nào".  Tôi biết, nói ra điều này có thể làm các bạn thấy chán nản hơn nữa nhưng sự thật là trong suốt 1 năm khởi nghiệp này, tôi đã ứng tuyển tới hàng trăm công ty dịch thuật, công ty tư nhân ngoài ngành dịch thuật và các cơ quan, tổ chức, cá nhân khác nhau. Sau đó, tôi lại tiếp tục gửi đi biết bao nhiêu bức thư nhắc hỏi họ về việc hồi âm hoặc có những câu chuyện sâu sắc hơn với những đơn vị có những lời phúc đáp tích cực, cảm ơn họ đã quan tâm và để cho họ biết rằng tôi đủ năng lực và rất thiện chí cộng tác cùng họ trong tương lai.
  • Hi vọng giai đoạn khởi nghiệp diễn ra nhanh hơn so với thực tế yêu cầu. Tôi nghĩ 6 tháng là khoảng thời tối thiểu cho niềm hi vọng đó - 2 tháng để tìm kiếm công việc, 2 tháng để thực hiện công việc và 2 tháng để đảm bảo nguồn thu nhập. Một năm có lẽ là khoảng thời gian lý tưởng hơn và tôi nghĩ rằng phần lớn các biên dịch viên tự do sẽ vươn lên như "diều gặp gió" sau khoảng 3 năm làm việc cần mẫn.
  • Có kỹ năng ngôn ngữ kém. Thật khó để phát triển toàn diện năng lực ngôn ngữ và vốn văn hóa cần thiết cho một biên dịch viên chuyên nghiệp mà không dành ra ít nhất 1 năm để nghiên cứu sâu hơn về cặp ngôn ngữ anh ta định làm việc và sự yếu kém về ngôn ngữ cũng như vốn văn hóa, thậm chí kiến thức chuyên ngành sẽ sớm giết chết sự nghiệp của anh ta, không thì cũng ghìm chân anh ta thêm một khoảng thời gian dài ở giai đoạn khởi đầu.
  • Không chịu "xuất đầu lộ diện". Có thể bạn là người không giỏi giao tiếp với người lạ, bạn không muốn ai đó tìm thấy địa chỉ của bạn trên mạng hoặc bạn thấy phiền hà, thậm chí mệt mỏi với việc giao tiếp online. Nhưng có một sự thật hết sức đơn giản khi làm việc tự do mà bạn phải công nhận, đó là nếu họ không biết bạn ở đâu, họ không thể thuê bạn; họ càng không thể giao việc cho bạn nếu họ không biết bạn là ai. Do vậy, dù là mặt đối mặt hay trực tuyến, hoặc cả hai, bạn phải trú trọng giao tiếp thay vì giấu mình ở một nơi nào đó.
  • Mắc kẹt trong đống việc làm giá rẻ nhạt nhẽo. Hầu hết những người mới vào nghề đều không định giá rõ ràng cho các gói dịch vụ của mình dẫn đến việc đôi khi không được nhận thù lao tương xứng, dẫu sao, có việc mà làm vẫn còn hơn không, và bạn phải bắt đầu góp sức tận tình cho một nơi nào đó nếu muốn chen chân vào ngành công nghiệp mới này. Nhiều người làm tự do nghĩ rằng sau một vài tháng/năm, họ sẽ tiếp cận những khách hàng "chịu chơi" hơn. Nhưng nếu bạn đang dịch 10 tiếng/ngày mà chỉ đủ ăn thôi thì cũng phải rất lâu nữa mới tiến tới được mục tiêu ấy, vì vậy bạn không có cách nào khác là phải gắn bó với mức thù lao hiện tại.
  • Tiếp tục từ chối nhận quá nhiều việc. Có một người làm tự do đã từng nói rằng trở thành một người tự quản lý và kinh doanh có nghĩa là làm việc 60 tiếng/tuần cho chính mình để không phải làm việc 40 tiếng/ tuần cho một người/đơn vị nào khác. Tôi là người tin rằng chúng ta nên tránh suốt đời phải làm việc ngoài giờ nhưng bản chất của câu nói ấy đa phần là đúng.Khi trao đổi về vấn đề này, nhiều người cho rằng ý tưởng ấy nghe chừng rất hấp dẫn nhưng có vẻ như bày ra "rất nhiều việc để làm". Tất nhiên! Rất nhiều việc. Nhưng tôi thích gom tất cả "cái sự nhiều" ấy vào kho dự án của mình còn hơn là để chúng lọt vào tay những người khác.
Đọc thêm..

Làm việc tự do một cách độc lập có rất nhiều lợi ích: Bạn làm sếp của chính mình, bạn tự xây dựng thời biểu làm việc theo nhu cầu cá nhân, bạn tự do lựa chọn dự án dịch và hơn nữa, bạn có thể làm tất cả công việc mà gần như không phải bỏ ra một chút chi phí nào. Tuy nhiên, mỗi dịch giả tự do vẫn phải đối mặt với những giới hạn và thách thức nhất định mà chính mô hình công việc này đặt ra. Một trong những vấn đề chính khi làm việc cá nhân là việc bạn thường thấy mình gần như tách biệt khỏi mạng lưới những người làm chuyên nghiệp-một thực tế làm hạn chế loại hình dự án bạn có thể tham gia.

Làm việc tự do là làm chủ chính mình

Bạn có thể làm được rất nhiều việc với khả năng độc lập của mình, nhưng nếu bạn tạo ra những sợi dây kết nối lâu dài và bền vững với các chuyên gia khác (không nhất thiết phải là trong lĩnh vực của mình) và gắn liền với họ trong công việc, bạn hoàn toàn có thể mở rộng mạng lưới kinh doanh và khả năng nhận nhiều nguồn việc hơn, đáng giá hơn. Mẹo ở đây là bạn hãy nuôi dưỡng những mối quan hệ này và đó chính là nội dung chúng ta bàn tới trong khuôn khổ bài viết.


Bước 1: Xác định điểm yếu của bạn

Trước khi bạn tiếp cận với các đồng nghiệp làm tự do như mình cùng với những lời đề nghị hấp dẫn, hoặc khi bạn đang cân nhắc một lời đề nghị nào đó mà người khác đưa ra cho mình, trước tiên bạn hãy thử nghĩ tới những kỹ năng và kiến thức về chuyên môn mà mình có thể chia sẻ và cố gắng đánh giá một cách khách quan xem bạn còn thiếu những gì hoặc cần bổ sung những gì cho dịch vụ của mình. Ví dụ, đối với một nhà thiết kế web tự do, bạn có thể xây dựng mối quan hệ hợp tác bằng cách đề nghị anh ta giúp bạn thiết kế giao diện website hoặc blog của mình, đổi lại bạn có thể giúp anh ta dịch nội dung website hoặc dịch tài liệu chuyên môn khi cần. Tất cả các chuyên gia trong các lĩnh vực khác đều có thể có những công việc đụng chạm đến việc thiết kế website và dịch vụ dịch thuật, nếu biết cách tận dụng các mối quan hệ nảy sinh trong công việc, bạn sẽ thu lại rất nhiều lợi ích.

Tuy nhiên, những mối quan hệ chắc chắn không chỉ dựa trên dòng việc định sẵn mà còn phụ thuộc vào tính cá nhân và năng lực thực thụ. Ví dụ, bạn phải nhận ra rằng một mối quan hệ tốt với một người nào đó giỏi marketing và quảng bá thương hiệu cá nhân chính là điều bạn cần vì bạn không thực sự xuất sắc trong những nhiệm vụ này, hoặc rằng tinh thần tự do sáng tạo của bạn có thể được hưởng lợi từ việc hợp tác với người vững chắc và hiệu quả hơn trong tiến trình làm việc.

Bước 2: Trao đổi những kỳ vọng chung

Trước khi triển khai bất cứ dự án chung nào, cần phải đảm bảo rằng bạn và đối tác tiềm năng của bạn đều có chung những kỳ vọng liên quan đến việc phân chia khối lượng công việc, lịch trình làm việc, mức thù lao, việc đưa ra quyết định và các vấn đề khác nữa.


Cần phải trao đổi những vấn đề này từ trước và đảm bảo các bạn đều có chung suy nghĩ. Nếu người bạn đang đàm phán có kinh nghiệm đi trước trong các mối quan hệ cộng tác với những người làm tự do khác, hãy hỏi họ xem làm thế nào mà họ có thể sắp xếp mọi thứ trước đó và xem bạn thích điều gì trong diễn tiến công việc của họ, hay là xem bạn có thể xác định những vấn đề tiềm ẩn ở đâu.

Bước 3: Giữ mối quan hệ tiếp tục phát triển

Một việc quan trọng cần phải làm là thiết lập mối quan hệ có thể tiến xa hơn một dự án hợp tác đơn lẻ và có thể thực sự biến thành một nguồn thu nhập ổn định. Để làm được điều đó bạn cần giữ vững mối quan hệ xã hội và mối quan hệ nghề nghiệp với mạng lưới cộng sự tự do của mình. Điều đó có nghĩa là bạn phải tích cực xuất hiện tại các sự kiện, nắm lấy cơ hội tiếp xúc qua những bữa trưa chớp nhoáng, cập nhật và chuyển tiếp những thông tin liên quan đến công việc… Tất cả những việc này đều giúp bạn xây dựng và củng cố lòng tin đối với các đối tác tiềm năng và gửi đi những tín hiệu cho thấy bạn là một người đồng đội thực thụ và đắc lực.


Hãy cân bằng giữa sự thân thuộc và mối quan hệ nghề nghiệp; duy trì tần suất giao tiếp hợp lý; đồng thời đảm bảo kết nối cả những điểm mạnh và điểm yếu của bạn với những người có thể bổ sung cho bạn trong công việc. 

Nếu bạn đáp ứng được những bước cơ bản trên đây, chắc hẳn mối quan hệ hợp tác của bạn sẽ tiến triển theo cách thức có lợi cho cả đôi bên.

© Biên dịch viên Đặng Thành Công
Trợ lý giám đốc, Công ty Dịch Thuật Chất Lượng Cao
Chủ bút, Đọc Truyện Tranh-Học Tiếng Anh
Chủ bút, Blog Dịch Thuật

Cách thiết lập mối quan hệ hợp tác đôi bên cùng có lợi với những người làm việc tự do khác


Làm việc tự do một cách độc lập có rất nhiều lợi ích: Bạn làm sếp của chính mình, bạn tự xây dựng thời biểu làm việc theo nhu cầu cá nhân, bạn tự do lựa chọn dự án dịch và hơn nữa, bạn có thể làm tất cả công việc mà gần như không phải bỏ ra một chút chi phí nào. Tuy nhiên, mỗi dịch giả tự do vẫn phải đối mặt với những giới hạn và thách thức nhất định mà chính mô hình công việc này đặt ra. Một trong những vấn đề chính khi làm việc cá nhân là việc bạn thường thấy mình gần như tách biệt khỏi mạng lưới những người làm chuyên nghiệp-một thực tế làm hạn chế loại hình dự án bạn có thể tham gia.

Làm việc tự do là làm chủ chính mình

Bạn có thể làm được rất nhiều việc với khả năng độc lập của mình, nhưng nếu bạn tạo ra những sợi dây kết nối lâu dài và bền vững với các chuyên gia khác (không nhất thiết phải là trong lĩnh vực của mình) và gắn liền với họ trong công việc, bạn hoàn toàn có thể mở rộng mạng lưới kinh doanh và khả năng nhận nhiều nguồn việc hơn, đáng giá hơn. Mẹo ở đây là bạn hãy nuôi dưỡng những mối quan hệ này và đó chính là nội dung chúng ta bàn tới trong khuôn khổ bài viết.


Bước 1: Xác định điểm yếu của bạn

Trước khi bạn tiếp cận với các đồng nghiệp làm tự do như mình cùng với những lời đề nghị hấp dẫn, hoặc khi bạn đang cân nhắc một lời đề nghị nào đó mà người khác đưa ra cho mình, trước tiên bạn hãy thử nghĩ tới những kỹ năng và kiến thức về chuyên môn mà mình có thể chia sẻ và cố gắng đánh giá một cách khách quan xem bạn còn thiếu những gì hoặc cần bổ sung những gì cho dịch vụ của mình. Ví dụ, đối với một nhà thiết kế web tự do, bạn có thể xây dựng mối quan hệ hợp tác bằng cách đề nghị anh ta giúp bạn thiết kế giao diện website hoặc blog của mình, đổi lại bạn có thể giúp anh ta dịch nội dung website hoặc dịch tài liệu chuyên môn khi cần. Tất cả các chuyên gia trong các lĩnh vực khác đều có thể có những công việc đụng chạm đến việc thiết kế website và dịch vụ dịch thuật, nếu biết cách tận dụng các mối quan hệ nảy sinh trong công việc, bạn sẽ thu lại rất nhiều lợi ích.

Tuy nhiên, những mối quan hệ chắc chắn không chỉ dựa trên dòng việc định sẵn mà còn phụ thuộc vào tính cá nhân và năng lực thực thụ. Ví dụ, bạn phải nhận ra rằng một mối quan hệ tốt với một người nào đó giỏi marketing và quảng bá thương hiệu cá nhân chính là điều bạn cần vì bạn không thực sự xuất sắc trong những nhiệm vụ này, hoặc rằng tinh thần tự do sáng tạo của bạn có thể được hưởng lợi từ việc hợp tác với người vững chắc và hiệu quả hơn trong tiến trình làm việc.

Bước 2: Trao đổi những kỳ vọng chung

Trước khi triển khai bất cứ dự án chung nào, cần phải đảm bảo rằng bạn và đối tác tiềm năng của bạn đều có chung những kỳ vọng liên quan đến việc phân chia khối lượng công việc, lịch trình làm việc, mức thù lao, việc đưa ra quyết định và các vấn đề khác nữa.


Cần phải trao đổi những vấn đề này từ trước và đảm bảo các bạn đều có chung suy nghĩ. Nếu người bạn đang đàm phán có kinh nghiệm đi trước trong các mối quan hệ cộng tác với những người làm tự do khác, hãy hỏi họ xem làm thế nào mà họ có thể sắp xếp mọi thứ trước đó và xem bạn thích điều gì trong diễn tiến công việc của họ, hay là xem bạn có thể xác định những vấn đề tiềm ẩn ở đâu.

Bước 3: Giữ mối quan hệ tiếp tục phát triển

Một việc quan trọng cần phải làm là thiết lập mối quan hệ có thể tiến xa hơn một dự án hợp tác đơn lẻ và có thể thực sự biến thành một nguồn thu nhập ổn định. Để làm được điều đó bạn cần giữ vững mối quan hệ xã hội và mối quan hệ nghề nghiệp với mạng lưới cộng sự tự do của mình. Điều đó có nghĩa là bạn phải tích cực xuất hiện tại các sự kiện, nắm lấy cơ hội tiếp xúc qua những bữa trưa chớp nhoáng, cập nhật và chuyển tiếp những thông tin liên quan đến công việc… Tất cả những việc này đều giúp bạn xây dựng và củng cố lòng tin đối với các đối tác tiềm năng và gửi đi những tín hiệu cho thấy bạn là một người đồng đội thực thụ và đắc lực.


Hãy cân bằng giữa sự thân thuộc và mối quan hệ nghề nghiệp; duy trì tần suất giao tiếp hợp lý; đồng thời đảm bảo kết nối cả những điểm mạnh và điểm yếu của bạn với những người có thể bổ sung cho bạn trong công việc. 

Nếu bạn đáp ứng được những bước cơ bản trên đây, chắc hẳn mối quan hệ hợp tác của bạn sẽ tiến triển theo cách thức có lợi cho cả đôi bên.

© Biên dịch viên Đặng Thành Công
Trợ lý giám đốc, Công ty Dịch Thuật Chất Lượng Cao
Chủ bút, Đọc Truyện Tranh-Học Tiếng Anh
Chủ bút, Blog Dịch Thuật
Đọc thêm..

Trong khuôn khổ bài viết này chúng ta hãy cùng đào sâu vào vấn đề: những thói quen xấu có thể đang kìm hãm những tham vọng nghề nghiệp của bạn. Bạn hãy cứ thoải mái nêu lên những ý kiến riêng của mình qua những nhận xét phía dưới bài viết! Và tất nhiên, tôi không có ý gom tất những biên dịch viên khác giỏi hơn vào đây. Tôi chỉ lọc ra những thói quen xấu hình thành từ chính những trải nghiệm của mình!

Đợi chờ hòng tích lũy một khối lượng thời gian lớn-một thứ mà chẳng bao giờ bạn sẽ có được. Cuốn sách bạn đã định viết từ lâu; chiến dịch marketing bạn đã định tung ra; trang blog bạn đã sắp tạo xong, v.v nhưng bạn không nên chờ đợi mãi cho tới khi bạn có thể rảnh ra cả một tuần trời và không phân tán tư tưởng vào bất cứ một nhiệm vụ nào khác rồi mới thực hiện.
Trừ giả là bạn rất giàu có và không phải chịu trách nhiệm với bất kỳ ai ngoài bản thân, nếu không khối lượng thời gian lớn bạn đang chờ đợi sẽ chẳng bao giờ đến được. Tôi nói với bạn điều này bởi tôi đã từng biết đến tác giả Corinne McKay, bà đã chờ đợi (đúng theo nghĩa đen) tới 2 năm để để bắt tay vào viết cuốn sách How to Succeed as a Freelance Translator tái bản lần thứ 2, bởi vì bà tính sẽ nghỉ nguyên một tháng để rảnh rang chỉ cắm cúi vào nó suốt ngày cho nhanh xong. Sau 2 năm chờ đợi để rồi phó thác trong một tháng, bà quyết định cho dù chỉ viết một câu đi chăng nữa, bà cũng phải tập trung nắn nót cho cuốn tái bản này từng ngày từng ngày một. Và bạn hãy đoán xem điều gì đã xảy ra; phải tới 6 tháng sau đó nữa, cuốn sách mới hoàn thành. Vì vậy, bất kể những mục tiêu dài hạn của bạn là gì, hãy rút ngắn thời lượng tiến hành lại từng chút từng chút một một cách từ từ, đều đặn.

Công khai những lời lẽ không hay về khách hàng hoặc đồng nghiệp.Mỗi khi tôi thấy mọi người làm việc này, phần lớn là qua những bài đăng trên Facebook hoặc Twitter, tôi lại đặt ra một câu hỏi cho họ: Tại sao? Tôi đồng ý, mỗi người đều phải có lúc này hay lúc khác để kêu ca. Nhưng đó là những gì dành cho những người đồng nghiệp đáng tin cậy nhất mà hòm thư điện tử và điện thoại của bạn kết nối tới hay sao? Việc công khai những lời lẽ không hay có rất nhiều hệ lụy, tôi cũng không biết phải bắt đầu nói từ đâu. Thứ nhất, không có thứ gì trên mạng xã hội là riêng tư cả, và ai đó có thể chuyển những lời lẽ không hay đó tới người khách hàng hoặc đồng nghiệp mà nó trực tiếp nhắm vào, ngay cả khi bạn không thực sự nêu tên họ trong bài đăng. Thứ hai, dù sự việc có qua đi thì những gì trên mạng xã hội vẫn còn đó mãi mãi. Bạn có thể xóa bài đăng mang những lời lẽ không hay nhưng rất nhiều người đã nhìn thấy rõ mồn một rồi. Thứ ba, nó làm cho những người có ý định cộng tác với bạn cảm thấy khó chịu. Tôi sẽ không bao giờ mạo hiểm dính dáng tới ai đó có thói quen chỉ trích hay nói xấu người khác. Ngoài ra, tôi cho rằng hầu hết các khách hàng sẽ tránh xa những biên dịch viên giỏi sinh sự hay khó làm việc cùng. Việc bày tỏ cảm xúc muốn nổi xung với ai đó một cách công khai như vậy thực không đáng để mạo hiểm. Thứ tư, đó là một việc làm gây lãng phí thời gian và năng lượng. Với thời gian dành cho việc chọc tức người khách đã làm bạn bực mình, bạn có thể chủ động tìm kiếm một khách hàng mới có khả năng trả công cao hơn và gây ít phiền hà hơn. Chính vì vậy, hãy giữ những lời phàn nàn ngoại tuyến và chỉ bày tỏ cảm xúc với số ít các đồng nghiệp bạn thực sự, thực sự tin cậy.

Cảm thấy những người khác may mắn hơn mình trong công việc. Có người kiếm được nhiều khách hàng béo bở. Có người nhận được lời mời diễn thuyết tại những cuộc hội thảo hoành tráng. Có người có những khóa học trên internet đắt khách. Theo tôi thấy: đó không phải là sự may mắn. Nếu bạn muốn ganh tị về một điều gì đó, hãy ganh tị rằng những người “may mắn” kia sao lại làm việc chăm chỉ hơn bạn. Như Thomas Edison đã từng nói, “Thiên tài là 1% cảm hứng cộng 99% sự đổ mồ hôi”. Vì vậy, hãy ra ngoài kia và đổ mồ hôi đi; đừng chờ đợi một khối lượng thời gian lớn để làm được điều đó.

Đánh giá quá cao những nỗ lực phát triển thị trường/mạng lưới/nghề nghiệp của mình. Tôi dám cá rằng nếu bạn yêu cầu phần lớn các biên dịch viên thành thật xét lại, thì hầu hết mọi người đều hoàn toàn bỏ rơi việc tiếp cận thị trường nước ngoài. Và ngay cả những người đang làm việc đó như chúng tôi cũng không thể ước tính cụ thể lượng công việc mình đang làm. Ví dụ, Marta nghĩ mình tiếp cận thị trường nước ngoài tương đối tốt và cô có một cơ sở dữ liệu về những khách hàng tiềm năng  để có thể thường xuyên gửi thông tin cho họ. Marta đã đặt làm 1 bộ bưu thiếp tiếp cận thị trường gồm 100 tấm cách đây khoảng 10 tháng và đến giờ cô còn  ít nhất 40 cái nữa. Cô định gửi đi 1 tấm bưu thiếp mỗi ngày và thực tế đang nhận lại được khoảng 1,5 hồi âm một tuần. Ditto với việc phát triển nghề nghiệp: các chuyên gia khuyến nghị các biên dịch viên nên tự chi khoảng 5% thu nhập ròng hàng năm cho việc phát triển nghề nghiệp. Vậy nếu bạn đang kiếm được 70K, số tiền đó sẽ là $3 500, tôi đoán rằng ngay cả những biên dịch viên cho dù có là thành viên của ATA đi chăng nữa cũng khó đạt được con số đó. Kết quả: nếu bạn không tiến về phía trước, việc kinh doanh của bạn cũng không tiến về phía trước được

Tôi thì tôi vẫn đang tiếp tục nỗ lực, còn bạn, tất cả đều phụ thuộc vào chính bạn, muốn vươn tới thành công, hãy không ngừng tiến bước!

Những thói quen xấu ghìm giữ bước tiến của dịch giả tự do


Trong khuôn khổ bài viết này chúng ta hãy cùng đào sâu vào vấn đề: những thói quen xấu có thể đang kìm hãm những tham vọng nghề nghiệp của bạn. Bạn hãy cứ thoải mái nêu lên những ý kiến riêng của mình qua những nhận xét phía dưới bài viết! Và tất nhiên, tôi không có ý gom tất những biên dịch viên khác giỏi hơn vào đây. Tôi chỉ lọc ra những thói quen xấu hình thành từ chính những trải nghiệm của mình!

Đợi chờ hòng tích lũy một khối lượng thời gian lớn-một thứ mà chẳng bao giờ bạn sẽ có được. Cuốn sách bạn đã định viết từ lâu; chiến dịch marketing bạn đã định tung ra; trang blog bạn đã sắp tạo xong, v.v nhưng bạn không nên chờ đợi mãi cho tới khi bạn có thể rảnh ra cả một tuần trời và không phân tán tư tưởng vào bất cứ một nhiệm vụ nào khác rồi mới thực hiện.
Trừ giả là bạn rất giàu có và không phải chịu trách nhiệm với bất kỳ ai ngoài bản thân, nếu không khối lượng thời gian lớn bạn đang chờ đợi sẽ chẳng bao giờ đến được. Tôi nói với bạn điều này bởi tôi đã từng biết đến tác giả Corinne McKay, bà đã chờ đợi (đúng theo nghĩa đen) tới 2 năm để để bắt tay vào viết cuốn sách How to Succeed as a Freelance Translator tái bản lần thứ 2, bởi vì bà tính sẽ nghỉ nguyên một tháng để rảnh rang chỉ cắm cúi vào nó suốt ngày cho nhanh xong. Sau 2 năm chờ đợi để rồi phó thác trong một tháng, bà quyết định cho dù chỉ viết một câu đi chăng nữa, bà cũng phải tập trung nắn nót cho cuốn tái bản này từng ngày từng ngày một. Và bạn hãy đoán xem điều gì đã xảy ra; phải tới 6 tháng sau đó nữa, cuốn sách mới hoàn thành. Vì vậy, bất kể những mục tiêu dài hạn của bạn là gì, hãy rút ngắn thời lượng tiến hành lại từng chút từng chút một một cách từ từ, đều đặn.

Công khai những lời lẽ không hay về khách hàng hoặc đồng nghiệp.Mỗi khi tôi thấy mọi người làm việc này, phần lớn là qua những bài đăng trên Facebook hoặc Twitter, tôi lại đặt ra một câu hỏi cho họ: Tại sao? Tôi đồng ý, mỗi người đều phải có lúc này hay lúc khác để kêu ca. Nhưng đó là những gì dành cho những người đồng nghiệp đáng tin cậy nhất mà hòm thư điện tử và điện thoại của bạn kết nối tới hay sao? Việc công khai những lời lẽ không hay có rất nhiều hệ lụy, tôi cũng không biết phải bắt đầu nói từ đâu. Thứ nhất, không có thứ gì trên mạng xã hội là riêng tư cả, và ai đó có thể chuyển những lời lẽ không hay đó tới người khách hàng hoặc đồng nghiệp mà nó trực tiếp nhắm vào, ngay cả khi bạn không thực sự nêu tên họ trong bài đăng. Thứ hai, dù sự việc có qua đi thì những gì trên mạng xã hội vẫn còn đó mãi mãi. Bạn có thể xóa bài đăng mang những lời lẽ không hay nhưng rất nhiều người đã nhìn thấy rõ mồn một rồi. Thứ ba, nó làm cho những người có ý định cộng tác với bạn cảm thấy khó chịu. Tôi sẽ không bao giờ mạo hiểm dính dáng tới ai đó có thói quen chỉ trích hay nói xấu người khác. Ngoài ra, tôi cho rằng hầu hết các khách hàng sẽ tránh xa những biên dịch viên giỏi sinh sự hay khó làm việc cùng. Việc bày tỏ cảm xúc muốn nổi xung với ai đó một cách công khai như vậy thực không đáng để mạo hiểm. Thứ tư, đó là một việc làm gây lãng phí thời gian và năng lượng. Với thời gian dành cho việc chọc tức người khách đã làm bạn bực mình, bạn có thể chủ động tìm kiếm một khách hàng mới có khả năng trả công cao hơn và gây ít phiền hà hơn. Chính vì vậy, hãy giữ những lời phàn nàn ngoại tuyến và chỉ bày tỏ cảm xúc với số ít các đồng nghiệp bạn thực sự, thực sự tin cậy.

Cảm thấy những người khác may mắn hơn mình trong công việc. Có người kiếm được nhiều khách hàng béo bở. Có người nhận được lời mời diễn thuyết tại những cuộc hội thảo hoành tráng. Có người có những khóa học trên internet đắt khách. Theo tôi thấy: đó không phải là sự may mắn. Nếu bạn muốn ganh tị về một điều gì đó, hãy ganh tị rằng những người “may mắn” kia sao lại làm việc chăm chỉ hơn bạn. Như Thomas Edison đã từng nói, “Thiên tài là 1% cảm hứng cộng 99% sự đổ mồ hôi”. Vì vậy, hãy ra ngoài kia và đổ mồ hôi đi; đừng chờ đợi một khối lượng thời gian lớn để làm được điều đó.

Đánh giá quá cao những nỗ lực phát triển thị trường/mạng lưới/nghề nghiệp của mình. Tôi dám cá rằng nếu bạn yêu cầu phần lớn các biên dịch viên thành thật xét lại, thì hầu hết mọi người đều hoàn toàn bỏ rơi việc tiếp cận thị trường nước ngoài. Và ngay cả những người đang làm việc đó như chúng tôi cũng không thể ước tính cụ thể lượng công việc mình đang làm. Ví dụ, Marta nghĩ mình tiếp cận thị trường nước ngoài tương đối tốt và cô có một cơ sở dữ liệu về những khách hàng tiềm năng  để có thể thường xuyên gửi thông tin cho họ. Marta đã đặt làm 1 bộ bưu thiếp tiếp cận thị trường gồm 100 tấm cách đây khoảng 10 tháng và đến giờ cô còn  ít nhất 40 cái nữa. Cô định gửi đi 1 tấm bưu thiếp mỗi ngày và thực tế đang nhận lại được khoảng 1,5 hồi âm một tuần. Ditto với việc phát triển nghề nghiệp: các chuyên gia khuyến nghị các biên dịch viên nên tự chi khoảng 5% thu nhập ròng hàng năm cho việc phát triển nghề nghiệp. Vậy nếu bạn đang kiếm được 70K, số tiền đó sẽ là $3 500, tôi đoán rằng ngay cả những biên dịch viên cho dù có là thành viên của ATA đi chăng nữa cũng khó đạt được con số đó. Kết quả: nếu bạn không tiến về phía trước, việc kinh doanh của bạn cũng không tiến về phía trước được

Tôi thì tôi vẫn đang tiếp tục nỗ lực, còn bạn, tất cả đều phụ thuộc vào chính bạn, muốn vươn tới thành công, hãy không ngừng tiến bước!
Đọc thêm..
Trích "Hướng dẫn kỹ thuật biên dịch Anh-Việt, Việt-Anh
Tác giả Nguyễn Quốc Hùng, M.A

Trong một buổi luyện dịch, tự luyện ở nhà hay ở trên lớp có thày, chúng ta thường có thói quen cầm bản dịch, đọc đến đâu gặp từ mới thì ngoài tra nghĩa trong tự điền rồi dịch luôn sang TL. Trong việc làm ấy chúng ta đã làm mất đi tình huống của ngôn ngữ được sử dụng, không tạo cho người dịch một cảm giác (feeling), một ấn tượng (impression) về bản gốc, một cảm giác và ấn tượng tạo hướng đi cho toàn bài dịch như văn phong, các nét văn hóa, chủ đề, v.v. Thiếu định hướng thường tạo ra những kết quả thiếu tính hệ thống.


Chúng tôi xin gợi ý một quy trình dịch như sau:
Bước 1: Read through (Individual work). Đọc bài dịch từ đầu đến cuối một lượt. Mục đích: nhận diện ý tưởng của bài viết. Ví dụ: bài viết về chủ đề bảo vệ môi trường (Environment protection). Sau khi đọc, cho người học tóm tắt chủ đề của bài viết trong bốn câu. Rồi tóm tắt trong ba câu, rồi hai câu, rồi một câu. Có thể tóm tắt bằng tiếng Việt. Mục tiêu của hoạt động này là rèn luyện cho học viên cách nắm bắt ý tưởng một cách cô đọng nhất. Trong lần đọc này chúng ta không cần đọc từng câu từng chữ, và cũng không cần biết nghĩa của mọi từ. Đây là bước "survey the original", (tìm hiểu bản gốc). Don't try to understand the exact meaning of every word!

Bước 2: Learn new words/phrases difficult to translate (Class work/Group work). Nhận diện từ/nhóm từ khó dịch. Ví dụ: statutory nuisance. Mục đích: học từ trong văn cảnh. Chú ý những nhóm từ cố định và nhóm từ thành ngữ. Ví dụ: with a view to doing something, to spend some time doing something...

Bước 3: Identify sentence structures (grammatical patterns). (Individual work -> Class work). Nhận diện mẫu câu. Mục đích: tập phân tích câu thành những thành phần cấu tạo để hiểu được chính xác nghĩa của câu. Ví dụ: câu The second provision under which member states may restrict free trade on environmental ground is Article 130t, which was also inserted by the Single European Act. được phân tích thành: The second provision is Article 130t, ... under which member states may restrict free trade on environmental ground, ... which was also inserted by the Single European Act.

Bước 4: Translation activities (Group work -> Class work). Dịch từng câu, từng đoạn. Yêu cầu: dịch chính xác về nghĩa, đúng văn phong. Không phỏng dịch (imitation). Sau bước này người đọc phải hiểu được chính xác ý nghĩa của từng câu.

Bước 5: Style: Biên tập lại câu sao cho phù hợp với lối nói của người Việt (dịch Anh-Việt), và người Anh (dịch Việt-Anh) Ví dụ: Nó đã được tính toán rằng... -> Người ta đã tính toán rằng...

Bước 6: Comments: Bình luận bài dịch: đúng-sai, chính xác-không chính xác, thích hợp với văn cảnh-không thích hợp với văn cảnh, văn phòng thuần Việt-văn phong thuần Anh, v.v.

Chú thích: Bước 4+5+6 có thể thực hiện cho từng câu hoặc từng đoạn.

Hướng dẫn học dịch theo 6 bước

Trích "Hướng dẫn kỹ thuật biên dịch Anh-Việt, Việt-Anh
Tác giả Nguyễn Quốc Hùng, M.A

Trong một buổi luyện dịch, tự luyện ở nhà hay ở trên lớp có thày, chúng ta thường có thói quen cầm bản dịch, đọc đến đâu gặp từ mới thì ngoài tra nghĩa trong tự điền rồi dịch luôn sang TL. Trong việc làm ấy chúng ta đã làm mất đi tình huống của ngôn ngữ được sử dụng, không tạo cho người dịch một cảm giác (feeling), một ấn tượng (impression) về bản gốc, một cảm giác và ấn tượng tạo hướng đi cho toàn bài dịch như văn phong, các nét văn hóa, chủ đề, v.v. Thiếu định hướng thường tạo ra những kết quả thiếu tính hệ thống.


Chúng tôi xin gợi ý một quy trình dịch như sau:
Bước 1: Read through (Individual work). Đọc bài dịch từ đầu đến cuối một lượt. Mục đích: nhận diện ý tưởng của bài viết. Ví dụ: bài viết về chủ đề bảo vệ môi trường (Environment protection). Sau khi đọc, cho người học tóm tắt chủ đề của bài viết trong bốn câu. Rồi tóm tắt trong ba câu, rồi hai câu, rồi một câu. Có thể tóm tắt bằng tiếng Việt. Mục tiêu của hoạt động này là rèn luyện cho học viên cách nắm bắt ý tưởng một cách cô đọng nhất. Trong lần đọc này chúng ta không cần đọc từng câu từng chữ, và cũng không cần biết nghĩa của mọi từ. Đây là bước "survey the original", (tìm hiểu bản gốc). Don't try to understand the exact meaning of every word!

Bước 2: Learn new words/phrases difficult to translate (Class work/Group work). Nhận diện từ/nhóm từ khó dịch. Ví dụ: statutory nuisance. Mục đích: học từ trong văn cảnh. Chú ý những nhóm từ cố định và nhóm từ thành ngữ. Ví dụ: with a view to doing something, to spend some time doing something...

Bước 3: Identify sentence structures (grammatical patterns). (Individual work -> Class work). Nhận diện mẫu câu. Mục đích: tập phân tích câu thành những thành phần cấu tạo để hiểu được chính xác nghĩa của câu. Ví dụ: câu The second provision under which member states may restrict free trade on environmental ground is Article 130t, which was also inserted by the Single European Act. được phân tích thành: The second provision is Article 130t, ... under which member states may restrict free trade on environmental ground, ... which was also inserted by the Single European Act.

Bước 4: Translation activities (Group work -> Class work). Dịch từng câu, từng đoạn. Yêu cầu: dịch chính xác về nghĩa, đúng văn phong. Không phỏng dịch (imitation). Sau bước này người đọc phải hiểu được chính xác ý nghĩa của từng câu.

Bước 5: Style: Biên tập lại câu sao cho phù hợp với lối nói của người Việt (dịch Anh-Việt), và người Anh (dịch Việt-Anh) Ví dụ: Nó đã được tính toán rằng... -> Người ta đã tính toán rằng...

Bước 6: Comments: Bình luận bài dịch: đúng-sai, chính xác-không chính xác, thích hợp với văn cảnh-không thích hợp với văn cảnh, văn phòng thuần Việt-văn phong thuần Anh, v.v.

Chú thích: Bước 4+5+6 có thể thực hiện cho từng câu hoặc từng đoạn.
Đọc thêm..

Dịch giả Humphrey Davies và Jonathan Wright đưa ra những nguyên tắc mà họ cho là quan trọng đối với những người làm công việc chuyển ngữ.

Humphrey Davies


Dịch giả Humphrey Davies.
1. Chỉ dịch những gì bạn thích.
2. Tham khảo ý kiến tác giả về bất cứ điều gì bạn không hiểu. Nếu tác giả đã chết, hãy hỏi người dân bản ngữ, nhưng phải tìm được người học rộng hiểu nhiều.
3. Đừng hỏi ý kiến của những người bản ngữ ít đọc và có vốn hiểu biết hạn chế.
4. Hãy tạo ra 3 bản dịch nháp, để đó một tháng rồi tiếp tục dịch lần thứ tư.
5. Đừng ngần ngại chỉnh sửa bất cứ lúc nào, ngay cả khi bản dịch đã trên đường tới nhà in, bất chấp việc này có thể khiến biên tập viên nổi điên lên với bạn.
6. Đừng dịch cái gì cả nếu bạn chưa ký được hợp đồng.
Humphrey T. Davies là dịch giả Anh - Ảrập nổi tiếng thế giới. Ông từng tốt nghiệp xuất sắc tại Đại học Cambridge (Anh) và tiếp tục hoàn thành bậc học thạc sĩ tại Đại học Berkeley (Mỹ). Davies đã đoạt nhiều giải thưởng dịch thuật tại Anh và cộng đồng các nước Ảrập.

Jonathan Wright
1. Khi mới bắt đầu dịch, đừng mất thời gian băn khoăn về cách dịch một từ hay một khái niệm nào đó. Câu trả lời có thể sẽ bất ngờ xuất hiện như trong mơ khi bạn đi đến gần cuối bản dịch.
2. Đừng ngồi tính thời gian bạn phải bỏ ra để dịch 1.000 chữ cuối cùng. Như thế bạn sẽ bị trầm cảm đấy. Hãy nghĩ về bản dịch như là một sản phẩm sáng tạo lại, như là bạn đang giải ô chữ chứ không phải đang làm việc.
3. Hãy nói với người biên tập của bạn rằng, không phải mọi nhà văn đều cho rằng, dùng từ lặp là tội ác. Đôi lúc, họ còn tạo ra sự lặp từ nữa.
4. Hãy biết thưởng cho mình những phút giây thư giãn nếu bạn phát hiện ra tác giả chia động từ sai hay đặt dấu chấm câu không đúng. Hãy tự nói với mình rằng, tuy không viết được tiểu thuyết nhưng khả năng nắm vững chính tả và ngữ pháp của mình là không chê vào đâu được.
5. Hãy hỏi tác giả thật nhiều, dù làm như vậy là bạn đang thử thách lòng kiên nhẫn của họ.
6. Nếu bạn băn khoăn về một từ, một cụm từ nào đó không có trong từ điển thông thường. Hãy nhớ đến chúng và tra cứu trong nhiều từ điển khác nhau, ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Một ngày nào đó, các dịch giả khác sẽ coi bạn như là ân nhân của họ.
Jonathan Wright là nhà văn, dịch giả, nhà sử học người Anh. Ông là tiến sĩ, từng tốt nghiệp Đại học St Andrews và Oxford. Wright là tác giả quen thuộc trên hàng loạt tờ báo, tạp chí nghiên cứu tại Anh và Mỹ.

Những nguyên tắc dịch thuật


Dịch giả Humphrey Davies và Jonathan Wright đưa ra những nguyên tắc mà họ cho là quan trọng đối với những người làm công việc chuyển ngữ.

Humphrey Davies


Dịch giả Humphrey Davies.
1. Chỉ dịch những gì bạn thích.
2. Tham khảo ý kiến tác giả về bất cứ điều gì bạn không hiểu. Nếu tác giả đã chết, hãy hỏi người dân bản ngữ, nhưng phải tìm được người học rộng hiểu nhiều.
3. Đừng hỏi ý kiến của những người bản ngữ ít đọc và có vốn hiểu biết hạn chế.
4. Hãy tạo ra 3 bản dịch nháp, để đó một tháng rồi tiếp tục dịch lần thứ tư.
5. Đừng ngần ngại chỉnh sửa bất cứ lúc nào, ngay cả khi bản dịch đã trên đường tới nhà in, bất chấp việc này có thể khiến biên tập viên nổi điên lên với bạn.
6. Đừng dịch cái gì cả nếu bạn chưa ký được hợp đồng.
Humphrey T. Davies là dịch giả Anh - Ảrập nổi tiếng thế giới. Ông từng tốt nghiệp xuất sắc tại Đại học Cambridge (Anh) và tiếp tục hoàn thành bậc học thạc sĩ tại Đại học Berkeley (Mỹ). Davies đã đoạt nhiều giải thưởng dịch thuật tại Anh và cộng đồng các nước Ảrập.

Jonathan Wright
1. Khi mới bắt đầu dịch, đừng mất thời gian băn khoăn về cách dịch một từ hay một khái niệm nào đó. Câu trả lời có thể sẽ bất ngờ xuất hiện như trong mơ khi bạn đi đến gần cuối bản dịch.
2. Đừng ngồi tính thời gian bạn phải bỏ ra để dịch 1.000 chữ cuối cùng. Như thế bạn sẽ bị trầm cảm đấy. Hãy nghĩ về bản dịch như là một sản phẩm sáng tạo lại, như là bạn đang giải ô chữ chứ không phải đang làm việc.
3. Hãy nói với người biên tập của bạn rằng, không phải mọi nhà văn đều cho rằng, dùng từ lặp là tội ác. Đôi lúc, họ còn tạo ra sự lặp từ nữa.
4. Hãy biết thưởng cho mình những phút giây thư giãn nếu bạn phát hiện ra tác giả chia động từ sai hay đặt dấu chấm câu không đúng. Hãy tự nói với mình rằng, tuy không viết được tiểu thuyết nhưng khả năng nắm vững chính tả và ngữ pháp của mình là không chê vào đâu được.
5. Hãy hỏi tác giả thật nhiều, dù làm như vậy là bạn đang thử thách lòng kiên nhẫn của họ.
6. Nếu bạn băn khoăn về một từ, một cụm từ nào đó không có trong từ điển thông thường. Hãy nhớ đến chúng và tra cứu trong nhiều từ điển khác nhau, ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Một ngày nào đó, các dịch giả khác sẽ coi bạn như là ân nhân của họ.
Jonathan Wright là nhà văn, dịch giả, nhà sử học người Anh. Ông là tiến sĩ, từng tốt nghiệp Đại học St Andrews và Oxford. Wright là tác giả quen thuộc trên hàng loạt tờ báo, tạp chí nghiên cứu tại Anh và Mỹ.

Đọc thêm..